9 ფაქტი სამყაროს ყველაზე ლამაზი ობიექტების შესახებ – ნისლეულები

1. ნისლეულები ვარსკვლავების დაბადების ადგილებია – ნისლეულები არის უზარმაზარი გაზის და მტვრის ღრუბლები, სადაც ახალი ვარსკვლავები იბადება. მაგალითად, ორიონის ნისლეული (Orion Nebulae) ყველაზე ცნობილი ვარსკვლავების ქარხანაა.

2. ნისლეულების სახეობები – ნისლეულები სხვადასხვა ტიპის არსებობს: გამოსხივებადი, არეკვლადი, ბნელი, პლანეტარული და ზეახლის ნარჩენები. თითოეულ მათგანს განსხვავებული წარმოშობა და თვისებები აქვს.

 

კარინას ნისლეული – James Webb Space Telescope

3. ფერების მრავალფეროვნება – ნისლეულების საოცარი ფერები მათში არსებული აირებისგან მოდის. მაგალითად, წყალბადი წითლად ანათებს, ხოლო ჟანგბადი ლურჯ ან მწვანე ელფერს იძენს. 

4. გიგანტური ზომები – ნისლეულები წარმოუდგენლად დიდია; ზოგი შეიძლება ასობით სინათლის წლის სიგანის იყოს. მაგალითად, ტარანტულის ნისლეული (Tarantula Nebula) დაახლოებით 1000 სინათლის წლის სიგანეს იკავებს, რაც მას ერთ-ერთ ყველაზე დიდ ნისლეულად აქცევს.

5. ვარსკვლავის აფეთქების შედეგი – ზოგი ნისლეული მასიური ვარსკვლავების სიკვდილისას ჩნდება, რასაც ზეახლის (Supernova) აფეთქებას ვუწოდებთ. ასეთია, მაგალითად, კიბორჩხალას ნისლეული (Crab Nebula), რომელიც აფეთქებული ვარსკვლავის ნარჩენია.

 

ტარანტულას ნისლეული – James Webb Space Telescope

 

6. პლანეტარული ნისლეულები პლანეტებთან კავშირში არ არის – მიუხედავად სახელისა, პლანეტარულ ნისლეულებს პლანეტებთან კავშირი არ აქვთ. ისინი მზის ზომის ხნიერი ვარსკვლავების მიერ გამოტყორცნილი გაზის გარსებია.

7. ზოგიერთი ნისლეული შეუიარაღებელი თვალითაც ჩანს – ზოგიერთი ნისლეული ისეთი კაშკაშაა, რომ მის დანახვას ტელესკოპი არ სჭირდება. მაგალითად, ორიონის ნისლეული (Orion Nebula) ცაზე შეუიარაღებელი თვალითაც კი ჩანს!

8. ნისლუელების სინათლეს წლები სჭირდება ჩვენამდე მოსასვლელად –  ნისლეულები იმდენად შორს არიან, რომ მათგან წამოსულ სინათლეს დედამიწამდე მოსაღწევად ათასობით ან მილიონობით წელი სჭირდება.

9. ცხელი ვარსკვლავების გავლენა – ნისლეულებში არსებულ ცხელი, მასიური ვარსკვლავები ულტრაიისფერ სინათლეს გამოსცემენ, რაც მიმდებარე გაზის იონიზაციას იწვევს და ნისლეული ბრწყინავს.

კიბორჩხალას ნისლეული – James Webb Space Telescope

 

ინოვაციური კაფსულა: კომერციული კოსმოსური გადატრიალება და მომავლის კოსმოსური მგზავრობის სტანდარტი
ენერგიისა და ნაწილაკების უზარმაზარი ამოფრქვევები ჩვენი ვარსკვლავიდან მთელ მზის სისტემაში.
JWST - კაცობრიობის უახლესი ყველაზე ამბიციური მცდელობა კოსმოსის საიდუმლოებების გასარკვევად.

Discover more from spaceYhub

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading