განსაცვიფრებელი სილამაზის ნისლეულების საიდუმლოებები

ნისლეულები (Nebulae) — კოსმოსის ერთ-ერთი ყველაზე ლამაზი და მისტიური ობიექტებია. ეს უზარმაზარი გაზისა და მტვრის ღრუბლები მთელ გალაქტიკაშია გაფანტული და წარმოუდგენელ სანახაობებს ქმნის. მათი ფორმები, ფერები და ზომები უნიკალურია, რაც ნისლეულებს ნამდვილი კოსმოსური მხატვრობის ნიმუშებად აქცევს.

სახელწოდება „ნისლეული“ ლათინური სიტყვიდან „nebula“ მოდის, რაც „ღრუბელს“ ნიშნავს. და მართლაც, ისინი ცაში მოტივტივე, გასაოცარი ფერის ღრუბლებს ჰგვანან. ზოგი, მაგალითად, ცნობილ ორიონის ნისლეულს (Orion Nebula), ვარდისფერ-იისფერი ბრწყინვალება აქვს, რადგან იქ ახალი ვარსკვლავები იბადებიან. სხვები, მაგალითად, ცხენისთავის ნისლეული (Horsehead Nebula), ბნელ ფონზე ჩამოწოლილ ჩრდილებს ჰგავს.

ნისლეულები ვარსკვლავების „სამშობიაროა“ — ადგილები, სადაც გაზისა და მტვრისგან ახალი ვარსკვლავები ფორმირდება. მილიონობით წლის განმავლობაში ეს ღრუბლები ათასობით ახალი მნათობის დაბადების საფუძველი ხდებიან. თუმცა, ისინი ვარსკვლავების სიკვდილის ადგილიცაა. როცა მასიური ვარსკვლავი საწვავს ამოწურავს და ზეახალად (Supernova) აფეთქდება, ის შთამბეჭდავ ნისლეულად გადაიქცევა, როგორიცაა, მაგალითად, კიბორჩხალას ნისლეული (Crab Nebula).

ნისლეულები მხოლოდ კოსმოსის ლამაზი ორნამენტები არ არიან — ისინი სამყაროს სიცოცხლის ციკლის ნაწილს წარმოადგენენ. აქ იქმნება ახალი ვარსკვლავები და იფანტება ელემენტები, რომლებიც პლანეტებისა და სიცოცხლის შესაქმნელად აუცილებელია. მათი კვლევა გვაგებინებს, როგორ ვითარდებოდა ჩვენი გალაქტიკა და თვითონ სამყარო.

კიბორჩხალას ნისლეული – Hubble Space Telescope
ორიონის ნისლეული – Hubble Space Telescope     
ცხენისთავის ნისლეული – Callisto telescope

 

 

NASA-ს Artemis პროგრამა დაბრუნებაა მთვარეზე. ამბიციური მისია აპოლოს ეპოქის შემდეგ.
ტრანზიტის მეთოდი - ეგზოპლანეტების აღმოჩენის ერთ-ერთი მეთოდის განხილვა.
ასტრონომიისა და კოსმოსური ფრენების შესახებ ორი სამეცნიერო-ტექნიკური მუზეუმის (გერმანია) მიმოხილვა.
როდის და როგორ ხდება მზის და მთვარის დაბნელებები.

Discover more from spaceYhub

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading